Vuurstedengeld
Overijssel



Uit "HEDENDAAGSCHE HISTORIE OF TEGENWOORDIGE STAAT VAN ALLE VOLKEREN; Behelzende de Beschryving der VEREENIGDE NEDERLANDEN, En wel in 't byzonder van OVERYSSEL." van 1790 het volgende :

Het mangelde aan geen oud voorbeeld hier te lande, om op de gedagte te komen van, ter vulling van de openbare schatkist, de stookplaatzen der ingezetenen aan eene belasting te onderwerpen : want reeds in 't vroeger gedeelte der vyftiende eeuw moesten verscheiden Hollandsche Steden eenen kryg , dien zy tegen Hertoge Filips gevoerd hadden, bezuuren met met eene altyd duurende schatting van vier grooten 's jaars op elke haardstede, hun by wyze van boete werd opgelegd.
In deze Provincie geschiedde met het aflopen van den Jare 1598 het eerste voorstel tot het invoeren van zulk eenen impost en het is alleen, zo het schynt, aan de tegenkanting der Stad Zwolle toe te schryven dat dezelve niet voor in 't midden des volgenden jaars tot stand kwam.
De Ordonnancie daar op beraamd was van dezen inhoud :
Res. v. R. en St. I. Jun. 1599
Ridderschap en Steden der Landtschap van Overyssell hebben geresolveertt, dat int gehele Landt, ende so wall die grote als kleine Steden, van yeder vuirstede ofte plaetse die gemaeckt is omme vuir te boeten, als schorsteenen, kachelovents, backovents, daven, ofte eeften, goltsmede ofte tinnegieters, ovents, ofte anderen, hoe die genoempt mogen werden, eens sal worden betaelt soeven st. Welke schattonge jnt Landt doer den huirman wtgekeert sal worden , sonder den eygenaer ettwas daer aen te korten. In de groote ende kleine Steden, so well bemuirde, als onbemuirde, sal den huirman dese schattonge uytleggen, ende den eygenaer die helfte wederomme korten. Intt Landt sullen die Schultissen ofte onderschultissen van de respective kerspelen met die gesworen setters, ofte buirrichters, op haren eedt, pertinente annotatie van alle voorsz. Vuirsteden in haere kerspelen bevonden, aen handen van den Gedeputeerden deser Landtschap over leveren, daer na die betalonge sal worden gedaen. Ende sal den Schultis, onderschultis ofte Bourrichter vant collectiren deser pennongen, voer haere moyte genieten vant hondert drie. In de groote ende kleine geveste Steden, sal die annotatie by den Gedeputeerden van Ridderschap ende Steden, neffens den Gedeputeerden uyt die Magistraet aldaer gedaen werden. Averst in de opene kleine Steden sal dese annotatie geschien doer den Schultis ofte onderschultis van de Kerspelen daar inne d'selve gelegen syn, neffens twee Gedeputeerden uyt haer middel. Ende van dese Schattonge sal nymant vry ofte exempt wesen, Edel , onedel, van wat conditie ofte qualiteyt hie dan oeck syn muchte. Ende daer baven toeversicht int Landt ofte Steden jemants sich weigerich muchte maken, die annotatie van de voorsz. Vuirsteden in syn huis te gedogen, ende daer van betalonge te doene, sal tegens denselven met executie van soldaten, met arrest op haere persoenen, guederen ofte andersints geprocedeert worden.
Hedendaagsche historie, of tegenwoordige staat van alle volkeren, behelzende de beschryving der Vereenigde Nederlanden, 1790